De nieuwe kleren van de leerkracht

Vertrouwen is de basis voor elke relatie. Dat geldt zeker voor de relatie leerkracht-leerling. Een goede relatie van de leerkracht met de leerling vormt de basis voor leren. Vertrouwen in jouw leerlingen én vertrouwen in jezelf als leerkracht opent de weg naar durven, doen en doorzetten, en daarmee naar zelfstandigheid en succes.

Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle ontwikkeling is de mindset van zowel kinderen als leerkrachten. Carol Dweck’s theorie over de fixeden de growth mindsetkrijgt steeds meer voet aan de grond in onderwijsland. Dat is een goede zaak: meer kennis over hoe mensen omgaan met leren en hoe feedback bepalend kan zijn daarin, leidt tot beter onderwijs. Vaak wordt direct ingezoomd op de mindsetvan het kind. Het belang van de juiste mindsetgeldt echter ook voor leerkrachten zelf. Een growth mindsetdus voor leerling én leerkracht. Want de mindset van de leerkracht kan wel eens bepalend zijn voor de lerende houding en dus de ontwikkeling van haar of zijn leerlingen…

Kennis van de verschillende mindsets en hoe je goed feedback geeft, helpen de leerkracht het proces van leren leren goed te begeleiden. Leren leren is niet een vak dat je ‘los’ kunt aanbieden, maar komt terug in ieder detail van de dagelijkse onderwijspraktijk. Elke leeractiviteit en elk leergesprek bieden aanknopingspunten voor de leerkracht om samen met het kind erachter te komen waar het staat, waar het naartoe wil en wat ervoor nodig is om daar te komen. Een goede leerkracht herkent en benut die aanknopingspunten. De beste leerkrachten observeren, stellen vragen en geven kinderen de tijd en de ruimte om zelf tot oplossingen te komen.

Presteren?
Bij EXOVA gaat onderwijs in de eerste plaats over ontwikkeling, niet over presteren. 

“Als presteren gekoppeld wordt aan ieders individuele ontwikkeling en succes gedefinieerd wordt ten opzichte van door jezelf gestelde doelen, dan bestaat onderpresteren niet.” 
[uit: Een andere kijk op (onder)presteren; De Boer, Van Kordelaar & Althuizen, 2016]

Het huidige onderwijs is voornamelijk gericht op cognitieve prestaties. Steeds meer toetsen moeten inzicht geven in waar elk kind staat en of er wel ‘geleerd’ wordt. Op deze manier is de laatste decennia de aandacht verschoven van het kind naar aandacht voor de behaalde resultaten en standaardisering van lesinhoud via de methode. Veel leerkrachten voelen zich slaaf van methodes, gebonden aan tijdschema’s, administratieprogramma’s en toetsen. 

EXOVA kiest nadrukkelijk voor aandacht voor het kind. Elk kind is anders en ontwikkelt zich via een persoonlijke en unieke route. De leerkracht staat voor de uitdaging elk kind écht te zien, te ondersteunen bij zijn/haar unieke leer- en ontwikkelingsproces en dit dagelijks, met collega’s samen, vorm te geven in de schoolpraktijk. Daarom richt EXOVA, expert op het gebied van gepersonaliseerd leren, zich via training en begeleiding op de leerkracht als onderwijsprofessional.

De scholen die EXOVA begeleidt, bevestigen dat goede training en begeleiding van de leerkracht van cruciaal belang zijn. Ook elke leerkracht is immers anders en ontwikkelt zich tot ‘de nieuwe leerkracht’ volgens een eigen unieke route.

De Leerkrachtmetamorfose
Vanuit verwondering, visie en vertrouwen kinderen laten leren, vraagt een omschakeling van denken en werken van de leerkracht. Een bekende uitspraak van Maria Montessori maakt meteen duidelijk waar onderwijs over moet gaan: “Leer het mij zelf te doen”. Als de leerling eigenaar wordt van zijn eigen leren, zijn eigen doelen stelt en zelfstandig in eigen tempo en op eigen niveau door de stof heen werkt, verandert de taak van de leerkracht aanzienlijk. De mate en het tempo waarin het eigenaarschap verschuift van de leerkracht naar de leerling is voor iedere leerkracht en iedere school verschillend. EXOVA helpt u om daar passende keuzes in te maken.

Tijdens de begeleiding van EXOVA komen de rollen Friendly MediatorCoachen Teacheruitgebreid aan de orde. De Friendly Mediatorstaat voor de leerkrachtrol die de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen in stand houdt en activeert. De Friendly Mediatorweet een uitnodigende leeromgeving in te richten uitgaande van de leefwereld van het kind, zodat hierin geobserveerd kan worden. In de rol van Coachwordt de leerling begeleid, vanuit een growth mindset, om vervolgens te ontdekken waar een kind instructie nodig heeft van de Teacher. Dit is een echt leerproces voor de leerkracht. Vaak horen wij na een tijdje begeleiden tijdens de metamorfose, dat dit ‘nieuwe leerkracht DNA’ oorspronkelijk de reden was waarom mensen het onderwijs zijn ingegaan.

Spiegeltje, spiegeltje…
Het beste rolmodel voor kinderen die leren leren, is een leerkracht die leert. Vanuit de angst om iets fout te doen ten nadele van de kinderen, zijn leerkrachten terughoudend om iets nieuws in hun onderwijs te proberen. Heel begrijpelijk: je wilt immers het beste voor je leerlingen. Maar is wat je nu doet wel het beste…? 

Hier komt het belang van een growth mindset duidelijk naar voren. Durf jij je als leerkracht te blijven ontwikkelen? Durf jij dat rolmodel te zijn? Durf je ook eens een fout te maken? Durf jij je te ontwikkelen van ‘de leerkracht vóór de groep’ naar ‘de leerkracht ín de groep’? Durf jij je leerkrachtmetamorfose aan? EXOVA inspireert en begeleidt je graag!

Wilt u meer weten over hoe u gepersonaliseerd leren op uw school kunt implementeren of bent u geïnteresseerd in een presentatie? Kijk voor uitgebreide informatie op www.exova.nl of mail naar [email protected]

EXOVA is contentpartner van De Nieuwe Leraar en levert in iedere editie een inhoudelijke bijdrage.

Beeld: Shutterstock

  • Gepersonaliseerd leren
  • Passend onderwijs
  • Leerlijnen in plaats van methodes
  • MATH, T-WORLD, CODE26
  • Eigen tempo, eigen niveau
  • 21st Century Skills
  • #onderwijs2032
  • Continu aandacht leren leren
  • Professionalisering van de leerkracht
  • Motivatie, zelfsturing, samenwerking
Delen: