Wetenschap & Techniek in je onderwijs: hoe doe je dat?

Steeds meer basisscholen maken een start met Wetenschap & Techniek. Dat hoeft niet weer een vak erbij te zijn. Het gaat om een manier van kijken naar de wereld die begint met verwondering, waardoor W&T zich goed laat integreren in bestaande lessen. Om leerkrachten handvatten te geven, biedt Jet-Net & TechNet een webinar aan: W&T integreren in je onderwijs. Anika Embrechts, onderzoeker en docent aan de Saxion Hogeschool, is een van de sprekers en betoogt dat vele wegen naar Rome leiden. “Er is geen one size fits all.”

Koppelen aan losse vakken of thematische aanpak
Integratie van wetenschap en techniek in het onderwijsprogramma kan op zichzelf al van alles inhouden. “Je kunt dat op verschillende manieren aanpakken”, legt Anika uit. “Zo kun je Wetenschap & Techniek koppelen aan losse vakken. In plaats van een klassikale meetkundeles te geven, laat je leerlingen dan bijvoorbeeld in groepjes voorwerpen opmeten en met elkaar vergelijken. Een andere mogelijkheid is om thematisch te werk te gaan, door één onderwerp vanuit uiteenlopende invalshoeken te belichten. Neem scheepvaart. Dat kun je verbinden met drijven en zinken: waarom blijft een olietanker drijven? Ontwerp een stevige boot. Maar ook met geschiedenis: hoe werden vroeger boten gebouwd en waarom? Met de ontdekking van de wereld en zo ook met aardrijkskunde: waar liggen al die landen en welke grondstoffen haalden we ervandaan? Wil je het nog breder maken, dan kun je er ook kunstvakken bij betrekken. En zelfs taal en rekenen: laat leerlingen een scheepsavontuur schrijven of uitrekenen hoeveel voedsel er mee moest op een VOC-schip.”

Elke school een uniek systeem
Het gaat Anika niet om welke aanpak de beste is, maar om welke aanpak het beste past. “Wetenschap & Techniek duurzaam integreren in je onderwijsprogramma is altijd maatwerk. Dat is de kern van mijn boodschap. Welke invulling het meest geschikt is in een bepaalde situatie, hangt van veel factoren af: van je leerlingen, van jou als leerkracht en je collega’s, van de cultuur op je school, de faciliteiten, van de onderwijsvisie die je school heeft. Die combinatie levert altijd een uniek systeem op. Het is belangrijk dat je dat meeneemt in de manier waarop je met Wetenschap & Techniek aan de slag gaat. Of je probeert al je lessen meer onderzoekend te maken, of juist op vrijdagmiddag met thema’s gaat werken die zich lenen voor een W&T-benadering. Bedenk daarbij ook goed wat je met Wetenschap & Techniek wilt bereiken. Als je dat voor ogen houdt, kun je er het maximale uithalen. Zonder dat andere thema’s die in je klassen veel aandacht vragen eronder lijden. Integendeel: bij die thema’s kun je Wetenschap & Techniek vaak juist goed inzetten.”

Wetenschap en techniek duurzaam integreren is altijd maatwerk

Extra leermiddel
Hoe Anika dit ziet, illustreert ze aan de hand van een voorbeeld: “Een directeur van een basisschool waar het gros van de leerlingen een migrantenachtergrond heeft, vertelde me dat de grootste uitdaging voor zijn leerkrachten is om het taalniveau op peil te krijgen. Hierdoor komen ze onvoldoende aan wetenschap- en techniekonderwijs toe, hoe graag ze er ook meer aandacht aan zouden willen besteden. Ik heb op deze school duidelijk gemaakt hoe je W&T fantastisch kunt benutten als extra middel om taalachterstanden te lijf te gaan. Zeker als je daarbij Onderzoekend & Ontwerpend Leren toepast. Daarin zitten allerlei aanknopingspunten om aan de taalontwikkeling van leerlingen te werken. Laat ze bijvoorbeeld in de verkenningsfase aan elkaar vertellen wat ze al weten van een onderwerp. Besteed aandacht aan de onderlinge communicatie in de samenwerking. Let op het taalgebruik wanneer de leerlingen hun conclusies gaan presenteren en help hen hiermee hun woordenschat te verrijken. Zo gaat W&T niet ten koste van je taalonderwijs, maar versterkt het dit juist.”

Voortbouwen op bestaande kennis
Wetenschap & Techniek mag dan maatwerk zijn, daarmee wil Anika niet zeggen dat elke school en elke leerkracht op eigen houtje het wiel moet uitvinden. “Er zijn bijvoorbeeld allerlei kant-en-klare lesideeën en hulpmiddelen online te vinden - vaak gratis - die je op je eigen manier kunt inzetten. Je kunt er een draai aan geven die aansluit bij jouw leerlingen en jouw doelstellingen. Je vindt er ook steeds meer voorbeelden in van hoe je Wetenschap & Techniek aan je lessen kunt verbinden. Bijvoorbeeld via de websites van TechYourFuture en Jet-Net & TechNet - waarvan de laatste bovendien de Inspiratieworkshop aanbiedt om vertrouwd te raken met Wetenschap & Techniek in je klas. Of denk aan netwerken van leerkrachten in de regio en andere scholen die al stappen gezet hebben waar jij van kunt leren. Maak vooral gebruik van de kennis die er al is.”

Webinarserie W&T in je klas

Benieuwd naar hoe je W&T kunt koppelen aan bestaande lessen? Je krijgt tips en inzichten over hoe je dit het beste kunt aanpakken in het webinar W&T integreren in je onderwijs. Dit vindt plaats op dinsdag 24 maart 2020, van 16.00 tot 17.00 uur.

Wil je meer weten over hoe je W&T kunt verbinden met taallessen, inclusief concrete praktijkvoorbeelden? Schrijf je dan in voor webinar 3: W&T integreren in de praktijk: W&T en taal. Dit vindt plaats op dinsdag 7 april 2020, van 16.00 tot 17.00 uur.

Elk webinar kun je heel makkelijk volgen vanaf je eigen computer. Wetenschappers en/of ervaringsdeskundigen delen hun W&T-kennis en ervaringen en geven bruikbare tips voor de praktijk. Als leerkracht kun je ook live vragen stellen aan de gastsprekers en aan andere deelnemers. Na elke sessie heb je volop nieuwe informatie, tips en inspiratie die je direct kunt toe passen in de klas. De webinars worden je aangeboden door TechYourFuture en Jet-Net & TechNet.

Meld je hier aan: www.jet-net.nl/webinarleerkrachten

Inspiratieworkshop W&T
Wil je met je hele team een goede start maken met Wetenschap & Techniek, op basis van Onderzoekend & Ontwerpend Leren? Meld je team dan aan voor een Inspiratieworkshop onder leiding van een van de ervaren techniekcoaches van Jet-Net & TechNet. De workshop is kosteloos, vindt plaats op school en duurt anderhalf uur. 

Meld je hier aan: www.jet-net.nl/inspiratieworkshop

Delen: